به گزارش همشهری آنلاین، دکتر علیرضا رئیسی، معاون بهداشت وزارت بهداشت در نشست خبری هفته جمعیت، عنوان کرد: در جنگ تحمیلی سوم بیش از ۲۲۰ مرکز بهداشت ما آسیب دید. اما خدماتی که انجام شد در حوزه مراقبت مادران باردار، نوزدان، واکسیناسیون و… هیچ وقفهای نداشت. تغییر در ارائه خدمت هم داشتیم و از حالت غیرفعال به شکل فعال درآمدیم. یعنی به جای مراجعه خدمتگیرندگان ما خودمان سراغ آنها رفتیم.
او ادامه داد: در ایام جنگ جابجایی بزرگ داشتیم و تعداد زیادی از مادران باردار که نوزاد داشتند هم به شهرهای شمالی سفر کردند. رصد کردن این گروه هم به شکل مشاوره و راهنمایی برای مراجعه به نزدیکترین مرکز انجام شد. ۴۰۳۰ و ۱۹۰ در ایام جنگ در خدمت مردم بودند که مشاورههای لازم را ارائه کنند.
به گفته رئیسی، در ایام جنگ در تهران ۱۲۰۰ سالمند تنها و پرخطر شناسایی و با کمک دستگاههای مختلف به آنها خدمترسانی شد.
چرا جمعیت جوان مهم است؟
او به آغاز هفته جمعیت هم اشاره کرد و گفت: موضوع جمعیت، جوانی جمعیت و جمعیت سالم برای همه دنیاست و همه تلاش میکنند به عنوان یک موضوع دارای اهمیت در نظر بگیرند، چون برای آینده یک کشور، تولید، توسعه و قدرت آن کشور، نیروی کار، خلاقیت و… مطرح است. جمعیت جوان و مولد منجر به پیشرفت یک کشور میشود. حتی کشور سالخورده هم باید تعداد زیادی جوان داشته باشد که خدمات به سالمند ارائه کند. روند توسعه هم در کشور جوان بیشتر است.
این مسئول با تاکید بر این که جمعیت حتی از جنگ فعلی هم اهمیت بیشتری دارد، عنوان کرد: ما در جنگ نظامی پیروز میشویم، اما برای پیروزی در جنگ کاهش جمعیت باید با تردید نگاه کرد. البته اقدامات خیلی خوبی انجام شده، در موضوع فرهنگسازی این حوزه همه کمک میکنند. یکی از دغدغههای اصلی رهبر شهید هم همواره همین بحث جمعیت بوده است، به همین دلیل باید این موضوع را درک کنیم و از مسیر عینی و درست جلو برویم.
ایران چقدر جمعیت دارد؟
معاون وزیر بهداشت درباره جمعیت فعلی ایران بیان کرد: در سال ۱۴۰۴ بر اساس آخرین برآورد مرکز آمار جمعیت ایرانی ۸۶ میلیون و ۵۶۴ هزار نفر هستند. از این تعداد ۴۳ میلیون و ۶۵۸ هزار نفر مرد و ۴۲ میلیون ۹۰۶ هزار نفر زن هستند.
او به کاهش نرخ باروری هم اشاره کرد و گفت: در دهه ۶۰ نرخ باروری ۶.۵ بوده و این تعداد در سال گذشته به ۱.۳۵ رسیده است. در جمعیت حدود یک میلیون تولد، ۴۵۰ هزار مرگ داشتیم، یعنی ۵۵۰ هزار نفر اضافه میشدند. هر قدر این عدد کاهش پیدا کند و از آنطرف مرگ بالاتر برود. در سال گذشته این آمار کاهشی بود و ۸۹۲ هزار و ۲۶۸ تولد و ۴۵۱ هزار و ۶۸۲ مرگ داشتیم.
به گفته رئیسی، سال گذشته همچنین ۱۸۰ هزار و ۷۲۱ طلاق و ۴۳۱ هزار و ۶۶۴ ازدواج داشتیم. ۶۰ درصد زایمانها هم سزارین بود که ۳۸.۵ درصد آنها نخستین سزارین بوده که عدد بالایی است.
ثبت ۶۷۴۰۵ سقط جنین
رئیسی درباره میزان سقط در کشور گفت: ۶۷ هزار و ۴۰۵ مورد سقط در کشور ثبت شده که ۷۷ درصد آن سقط خود به خودی، ۱۴ درصد سقط قانونی، ۳ درصد سقط عمدی و ۵ درصد بارداری خارج از رحم است.
او درباره برخورد با سقط جنین توضیح داد: وزارت بهداشت در این موضوع بسیار سرسخت برخورد میکند. اگر مواردی در مطبهای خصوصی یا مراکز درمانی در خصوص جنین عمدی وجود داشته باشد با متخلفان به شدت برخورد میکنیم و پروانه آنها را باطل میکنیم. این اقدامات فقط در حوزه وزارت بهداشت است و سپس افراد متخلف به قوه قضاییه معرفی میشوند.
او درباره وضعیت پنجره جمعیتی گفت: اگر جمعیت مولد یعنی افراد ۱۵ تا ۶۴ ساله ۷۰ درصد جمعیت یک کشور را تشکیل دهند، پنجره جمعیتی همچنان باز است. تعداد جمعیت مولد کشور کمتر از ۷۰ درصد است اما ما همچنان فرصت داریم.
معاون بهداشت درباره استفاده درباره استفاده از روشهای نوین گفت: تمام این ساختارها در قالب برنامه پزشکی خانواده دیده شده و این موضوع را با جدیت پیگیری میکنیم تا مراجعات و تجویزها هدفمند شوند و از هدر رفته منابع و بودجهها در حوزه سلامت جلوگیری کنیم.
او درباره بار ناشی بیماریهای غیر واگیر گفت: بیماریهای قلبی و عروقی به همراه دیابت اصلیترین عامل مرگومیر و بار بیماری در کشور به حساب میآید. نکته مهم و اساسی این است که حوزه سالمندی به تغییر معماری در ارائه خدمات نیاز دارد و بررسیها نشان میدهد بسیاری از سالمندان به دلیل دردهای عضلانی و اسکلتی در بیمارستانها بستری میشوند.
۶۹ درصد جمعیت کشور در سن مولد
او درباره میزان جمعیت مولد کشور گفت: جمعیت مولد کشور به افراد ۱۵ تا ۶۴ سال گفته میشود. آمار و ارقام نشان میدهد که ۶۹ درصد جمعیت کشور در سن مولد قرار دارند. همچنین ۲۲ درصد جمعیت کشور افراد کمتر از ۱۵ سال و ۸ درصد جمعیت را نیز افراد بالای ۶۵ سال تشکیل میدهند. همچنین تعداد زنانی که از منظر فیزیولوژیکی در سن باروری قرار دارند، ۱۵ تا ۴۵ سالهها هستند که جمعیتشان ۲۰ میلیون نفر است.
معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه ۱۵ هزار بارداری با روش مصنوعی در سال گذشته انجام شده، خاطرنشان کرد: آمار و ارقام در مورد چند قلویی نشان میدهد که بیش از ۱۸ هزار دوقلو، یک مورد پنجقلو، ۲۹ مورد چهارقلو و ۷۰۹ مورد سهقلو داشتهایم.
سکونت نیمی از جمعیت ایران در ۵ کلانشهر
رئیسی درباره افزایش جمعیت سالمند در سالهای آینده گفت: سهم سالمندان بالای ۶۵ سال از جمعیت کشور ۷.۸ درصد است، اما پیشبینیها نشان میدهد که سهم آنها به ۲۱ تا ۳۱ درصد تا سال ۱۴۵۰ میرسد. وظیفه ما تنها زنده نگه داشتن سالمندان نیست، بلکه باید با برنامهریزی دقیق، «سالمندی فعال و سالم» را در دستور کار قرار دهیم.
معاون بهداشت وزارت بهداشت با بیان اینکه تراکم جمعیتی یکی از چالشهای کشور است، توضیح داد: ۵۰ درصد جمعیت کشور در کلانشهرهای تهران، اصفهان، مشهد، شیراز و تبریز حضور دارند؛ این در حالی است که ۲۰ درصد از مساحت کل کشور را به خود اختصاص دادهاند. این تمرکزگرایی علاوه بر مخاطرات سلامت، بحرانهای جدی در حوزههای مسکن، اشتغال و اقتصاد ایجاد کرده که مانعی بزرگ برای ازدواج جوانان است.
او درباره ساختار جمعیتی کشور گفت: ۷۶ درصد جمعیت کشور در مناطق شهری حضور دارند؛ در حالی که بیش از ۶۰ درصد جمعیت کشور در دهه ۶۰ در مناطق روستایی ساکن بودند. آمار و ارقام نشان میدهد که میانگین جهانی جمعیت شهری حدود ۵۷ درصد است. دو استان تهران و قم، بیشترین میزان شهرنشینی را دارند و دو استان گلستان و سیستان و بلوچستان نیز کمترین میزان شهرنشین از آن خود کردهاند.
۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج
معاون وزیر بهداشت با بیان اینکه ۱۲ میلیون جوان در سن ازدواج قرار دارند، گفت: تحلیل علل کاهش جمعیت فقط به مسائل اقتصادی مربوط نمیشود. بررسیها نشان میدهد نرخ باروری در کشورهای ثروتمند و مناطق مرفه به شدت پایین است. مشکلات مدیریتی، فرهنگی و اقتصادی میبایست مورد بررسی قرار گیرد.
رئیسی توضیح داد: سن مفید باروری برای زنان ۴۵ و برای مردان ۵۵ سال درنظر گرفته شده است. در خوشبینانهترین سناریو، اگر بتوانیم نرخ باروری را به بالای ۲.۵ برسانیم، جمعیت کشور تا سال ۱۴۳۰ به ۱۰۲ میلیون نفر افزایش مییابد. با این حال، واقعیت کنونی نشان میدهد که علیرغم اقدامات انجام شده، هنوز موفق به معکوس کردن شیب نزولی جمعیت نشدهایم.
شناسایی سالمندان برای پایش سلامت
معاون وزیر بهداشت درباره راهاندازی مراکز دوستدار سلامت گفت: بر اساس این طرح، سالمندان شناسایی و تحت ارزیابیهای دقیق سلامت قرار میگیرد تا با پایش مستمر افراد بتوانیم پیش از آنکه در بیمارستانها بستری شوند، نیارهای درمانی و پیشگیرانه آنها را برطرف کنیم. آینده کشور در گرو سالمندانی سالم است و این موضوع از اولویتهای اصلی و وزارت بهداشت به حساب میآید.
وی گفت: بر اساس سند ملی سالمندی، تکالیفی برای دستگاههای مختلف در نظر گرفته شده و اجرای مفاد این سند از اولویتهای اصلی وزارت بهداشت است.
نظر شما